Hoogbegaafdheid bij jouw kinderen en bij jou?

Mijn zoon zat in groep 1, toen we vonden dat hij meer uitdaging nodig had. In groep 2 kon hij lezen, in groep 3 verveelde hij zich dood. Hieronder vertel ik mijn verhaal, het verhaal dat veel los heeft gemaakt.

Een proces van onwetendheid –> ontkenning –> twijfel –> herkenning –> erkenning

Achteraf is het makkelijk

Achteraf is het zo makkelijk om te zien. Het was eigenlijk al van jongs af aan duidelijk dat onze kinderen afwijken van de norm. Maar wisten wij veel! Toen onze eerste zoon met anderhalf woorden als graafmachine (taap ma ine) zei, vonden wij dat gewoon superleuk. Dat hij heel verstaanbare verhalen vertelde was ook heel normaal.

Eenmaal in groep één was hij reuze verdrietig dat hij niets leerde op school en meedoen met groep twee was er ook niet bij, want dan had hij niets meer om te leren, volgens de juf. Bleu als wij waren dachten wij dat dat de beste optie was.

Eind groep twee kon hij al goed lezen.

Begin groep drie kon hij lezen op groep 5 niveau, eind groep drie op eind groep 8 niveau of hoger. De citoscores pasten over het algemeen niet binnen de grafiek. Bij ons rinkelde wel wat belletjes, maar bij school rinkelde niets dan de schoolbel, dus we ondernamen geen actie. Daarbij paste hij goed in de klas, hij ging regelmatig spelen (hoe wel hij ook vaak geen zin had) en hij lag goed in de klas volgens de juffen. Dat was toch het belangrijkste, zijn welzijn!

Begin groep 4 heb ik direct een gesprek met de juf aan gevraagd, de bellen rinkelden nu aldoor en ik wilde graag dat de juf ons zou vertellen wat haar idee was. Toen dat gesprek na een paar weken eindelijk plaats vond (ze moest hem eerst leren kennen), werd duidelijk dat hij enkel extra werk deed, bezigheidstherapie dus. Zo voelde dat voor mij op dat moment. Hij nam eigenlijk nooit meer kinderen uit zijn klas mee om te spelen en ik gunde hem zo zijn plezier op school.

Een klas overslaan

Na veel wikken en wegen, een IQ-test en doortesten op school, is hij die kerst naar groep 5 gegaan. Maar, waar het normaal (aldus de juf) een paar maanden duurt voor het kind weer op klassenniveau is, zat hij er na een week al weer boven.

Hij vond in groep vijf al snel wat jongens waar hij zo af en toe eens mee wilde spelen, maar nooit zoals vroeger. Hij wilde liever niet naar school.

In groep zes werd alle ellende heel duidelijk. Hij trok zich steeds verder terug, had altijd buikpijn en wilde nooit naar school. Zijn klas was veel te druk zij hij. We hadden veel geluk, zijn meester deed zijn best en nam de tijd om na school gesprekken met hem te voeren. De meester luisterde naar al onze verhalen en deed enorm zijn best. Maar echt begrijpen? Dat deed hij niet.

Na de herfstvakantie ging ik mee met een uitje naar de bibliotheek, ik ervaarde wat hij iedere dag ervaarde. Druk, onbeschoft en niet luisteren was normaal in zijn klas. Hij begreep er niets van. Na het uitje wilde hij de klas niet meer in, liever met mij mee naar huis. Ik wist het niet meer, wat moesten we doen? Ik sliep er niet van. Voelde aan alles dat hij daar niet goed zat.

Ondertussen knaagde het bij mij ook. Ik herkende zoveel van zijn gevoel, zijn proces, maar ik wil mijn oude pijn niet op hem projecteren. Hij is zichzelf, een eigen individu. Dus misschien overdreef ik? Was ik meer bezig met mijzelf dan met hem?

Hij sliep bijna iedere nacht niet goed en wilde niet naar school, hij trok zich nog verder terug en verborg zich achter zijn lange haren.

En nog een klas overslaan, of twee

Weer met school om de tafel en op zoek gegaan naar hulp voor hem. Een orthopedagoog bood geen uitkomst. Hij weigerde te praten. We hebben externe hulp gezocht in de vorm van een peergroep, met de hoop daar gelijkgestemden voor hem te vinden. Dat was ook een drama, hij vond het allemaal niets, al die drukte en dan moest hij ook nog knutselen. Dat paste voor hem dus ook niet, wij vonden dat hij moest doorzetten, zich openstellen. Maar goed, je kind week in, week uit met tegenzin ergens naar toe brengen is ook niet de bedoeling toch?

Een andere basisschool, met een aanbod voor hoogbegaafde kinderen leek ons een heel spannende maar goede stap, maar helaas waren er wachtrijen, soms wel twee jaar.  En nog een jaar op deze school was gewoon geen optie. Hij was ondertussen depressief, van hem hoefde het allemaal niet meer. Als ouder voel je je zo machteloos.

Mijn voorstel aan school was om alle basisschool stof af te ronden en dan een tussenjaar ergens te doen. Op het gymnasium in Nijmegen bijvoorbeeld. School werkte goed mee en er werd een speciaal programma voor hem gemaakt. Als hij dat had afgerond, zei ik tegen hem, mag je naar de andere school. Daarvoor moet je dus wel je best doen, want anders word je daar niet aangenomen (zo stom, ik was niet eerlijk tegen hem, maar hoopte hem te motiveren om te werken).

Het tussenjaar van het Gymnasium in Nijmegen vond hem te jong (9) om mee te doen. Het OPUS in Arnhem was ook een optie. Daar waren we naar een open dag geweest, dat was erg bevallen en hij wilde wel een dag meelopen. Maar alleen de ochtend, want een hele dag vond hij te eng.

Meelopen op de middelbare

Die ochtend dat hij mee zou lopen was ik trots als een pauw, dat hij als kleine 9-jarige die stap durfde te zetten. Hij werd netjes opgehaald door een leerling en stapte stoer mee. Rond 11:30 uur kwam ik hem halen. Hij keek me aan en zei: “moet ik echt mee naar huis?” Duh, nee natuurlijk niet. Van mij mocht hij de hele dag blijven, dus ik ging, zonder kind, weer richting huis.

Ik zat jankend in de auto omdat hij het naar zijn zin had, omdat hij iets had gevonden waar hij graag was. Wat was dat lang geleden en wat gunde ik hem dat! En nu weer raakt het me diep.

We hebben hem aangemeld bij OPUS en hij mocht komen!

Rustig vaarwater, of toch niet…

Wij dachten dat alle shit voorbij zou zijn, dat we het halleluja hadden gevonden. En, eerlijk is eerlijk, hij had het naar zijn zin op school. Het eerste jaar ging best ok, hij deed niet heel veel aan zijn huiswerk en haalde redelijke cijfers.

Nu zit hij in de tweede en merkt hij dat hij echt moet werken, hij kan zich er alleen niet toe zetten, zegt hij zelf. Hij weet niet hoe hij moet leren. Hij leest en denkt ‘ik snap het’, dat dat niet voldoende is blijkt dat pas op het proefwerk. Het blijft dus keer op keer een struggle, als ouder en als kind. Voor ons een leerschool en voor hem ook.

Toen kwam corona, hij mocht thuis zijn werk doen. Zijn cijfers schoten om hoog. Van vijf onvoldoendes naar één. Met dank aan al zijn geweldige inzet. Ik ben echt trots op hem. Ook Opus en wij hebben hem geholpen, maar… het echte werk, dat heeft hij zelf gedaan.

Hij is niet alleen

En dan hebben we nog een zoon, eentje die ook zijn eigen verhaal heeft en verdient. Met hem zitten we nog midden in het proces, hij zit in groep 6 en weet zeker dat hij niet van klas wil wisselen of naar de middelbare school wil (daar ben ik best blij om!). Maar ondertussen leert hij ook weinig en vindt hij school saai.

En als ouders?

Als je het verhaal tot hier hebt gelezen, dan herken je waarschijnlijk het een en ander. Het is een bijzonder proces. Een proces waarin je veel weerstand tegenkomt en je je eigen kracht moet gebruiken. Ook de kracht van je kind is nodig om hun er door heen te helpen.

Bij ons liep het proces van ontkenning naar twijfel naar herkenning. En niet alleen voor mijn kinderen. Want…

Het is me nogal wat!

Hier komt de taboe. Alle boeken die ik heb gelezen over hoogbegaafdheid, die gingen over hem. Maar ook over mij. Dat is me nogal wat. Ook ik ging door het proces van ontkenning naar twijfel naar herkenning. Ik hoor het mijn moeder nog zeggen: dat kun je niet op je website zetten hoor, dat je hoogbegaafd bent, dat schrikt mensen af.

En ja, dat klopt. Denk ik. Ik heb over mijn eigen proces eigenlijk weinig negatieve dingen gehoord, misschien houdt iedereen het voor zich? Maar ja, ik ben wie ik ben, of niet dan?

Negatieve reacties

Over het proces van mijn zoon, ja daar waren wel eens vragen over. Suggestieve vragen en opmerkingen. Als je jouw verhaal deelt en de moeilijke keuzes die je moet maken, zijn mensen geneigd hun mening te geven, genuanceerd of ongenuanceerd.

“wij vinden het belangrijker dat onze zoon een jaar extra kleutert, het gaat erom dat hij gelukkig is”

“zou je dat wel doen, naar de middelbare school, tussen al die oudere kinderen? Dat kan niet goed zijn voor zijn emotionele ontwikkeling”

“je moet wel letten op zijn EQ, die stof komt wel goed, maar vrienden heb je voor het leven. Laat hem toch lekker klein zijn”

“hoogbegaafdheid is echt niet leuk, dat zijn kinderen die autistisch zijn”

“joh, heerlijk toch, als je je geen zorgen hoeft te maken over zijn citoscores”

“weet je zeker dat hij naar het vwo kan, hij weet niet eens wat ***** is”

“oh ja, ons kind is ook zo slim, hij loopt zo ver voor, maar niemand merkt het op, hij had eigenlijk niet mogen blijven zitten”

“ja, nu begrijp ik het, hij was altijd al een vreemde vogel”

Hoe ga jij er mee om?

Intelligentie is erfelijk. Maar dat wil niet zeggen dat je zelf hoogbegaafd bent. Het wil ook niet zeggen dat dit níet zo is! Op deze site kun je er vanalles over lezen: https://www.dotado.info/nl/136_hebben_hoogbegaafde_kinderen_hoogbegaafde_ouders.htm

Mannen & vrouwen

Even heel kort door de bocht: mannen hebben minder last van hoogbegaafdheid dan vrouwen. Hier voor zijn verschillende redenen.

Vrouwen zijn eerder geneigd zich sociaal aan te passen. Je anders gedragen / andere antwoorden geven is er niet bij. Vrouwen halen (meer dan mannen) hun eigenwaarde uit hun omgeving. Denk aan tijdschriften, mode en sociaal wenselijke activiteiten op het schoolplein/kinderfeestjes. Meisjes passen zich dus al vroeg aan om niet te veel op te vallen.

Mannen hebben die behoefte om zich aan te passen minder, zullen eerder herrie gaan schoppen of ongewenst gedrag laten zien. Zij halen hun eigenwaarde meer uit zich zelf. Daarbij is het sociaal geaccepteerd en zelfs gewenst dat jongens en mannen presteren. Jongens gaan sneller klieren en ook daardoor minder presteren. Maar door hun gedrag word vaker (en zeker niet altijd) al geconstateerd dat er meer hulp nodig is.

In mijn zoektocht naar hoogbegaafden voor onderzoek merkte ik dit ook. In de eerste instantie reageerde alleen mannen. Toe ik specifiek om vrouwen vroeg, kreeg ik enkel privéberichten van vrouwen die niet wilde dat het bekend werd en de vraag wat ik er mee ging doen.

Van ontkenning naar twijfel naar herkenning

Zit jij in een proces van ontkenning, twijfel of herkenning? Wil je er graag eens over sparren. Laat het me gerust weten. Het is een pittig proces, intern & extern. Bekijk ook de cursus over de kenmerken van hoogbegaafdheid eens op UDEMY.COM.